IBAN Kiralama Yöntemi ve Ciddi Hukuki Sonuçları
Son dönemde özellikle üniversite öğrencileri ve gençler arasında yaygınlaşan IBAN kiralama yöntemi, dijital dolandırıcılığın temel araçlarından biri haline geldi. Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hakan Karakehya, sosyal medya üzerinden yapılan cazip teklifler ve banka hesaplarının kısa süreliğine kullandırılması gibi masum görünen taleplerin ardında ciddi suç örgütlerinin bulunduğuna dikkat çekiyor. Karakehya, bu yöntemin özellikle paranın izini kaybettirmek için kullanıldığını ve hesap sahibinin ilk hukuki muhatap olduğunu belirtiyor.
Hukuki Açıdan Riskler
Prof. Dr. Karakehya, IBAN’ını kullandıran kişilerin çoğu zaman suç işlediklerinin farkında olmadığını, ancak bu eylemin Türk Ceza Kanunu’nda nitelikli dolandırıcılık kapsamında değerlendirildiğini vurguluyor. Cezaların 4 yıldan başlayıp, mağdur sayısına göre 50 hatta 100 yıla kadar çıkabileceğini belirten Karakehya, “Haberim yoktu” savunmasının çoğu zaman geçersiz olduğunu ifade ediyor. Bu nedenle, banka hesaplarının kimseye kullandırılmaması en temel korunma yöntemi olarak öne çıkıyor.
Teknik Açıdan Dolandırıcılık ve Yeni Tehditler
Üç Katmanlı Dolandırıcılık Sistemi
Anadolu Üniversitesi Bilişim Teknolojileri Meslek Yüksekokulu Müdürü Doç. Dr. Özer Çelik, son yıllarda sosyal medya üzerinden gençlere ulaşan dolandırıcıların üç aşamalı bir sistem kurduğunu belirtiyor. İlk aşamada, 18-25 yaş arası gençlere küçük bir ücret karşılığında IBAN’larını kiralamaları teklif ediliyor. İkinci aşamada, mağdurlar sahte e-ticaret veya sosyal medya senaryoları üzerinden bu hesaplara para gönderiyor. Son olarak, paranın ATM’den çekilmesi veya farklı hesaplara aktarılmasıyla iz kaybettiriliyor.
Yapay Zekâ ve Dijital Güvenlik
Çelik, yapay zekâ ve deepfake teknolojilerinin dolandırıcılıkta yeni bir dönem başlattığını, kısa ses kayıtlarından ses taklitlerinin veya görüntü manipülasyonlarının mümkün hale geldiğini söylüyor. Aynı teknolojilerin bankacılık sistemlerinde şüpheli işlemleri tespit etmek için de kullanıldığını ekliyor. Özellikle gençlerin hesap bilgilerini paylaşmasının büyük güvenlik riskleri oluşturduğunu vurgulayan Çelik, kullanıcı adı ve şifrelerin başkalarıyla paylaşılmaması gerektiğini belirtiyor.
Eğitimde Dijital Güvenlik Bilinci
Uzmanlar, dijital güvenlik ve finansal okuryazarlık eğitiminin, gençlerin bu tür risklere karşı daha bilinçli olmasını sağlayacağını ifade ediyor. Dijital güvenlik derslerinin müfredata eklenmesi ve uygulamalı atölyelerle desteklenmesi öneriliyor. Sonuç olarak, banka hesaplarının başkalarına kullandırılmaması, şüpheli tekliflere karşı dikkatli olunması ve dijital ortamda güvenlik bilincinin artırılması, dolandırıcılığın önlenmesinde temel adımlar olarak öne çıkıyor.
Fotoğraf Galerisi
